Bolu'da İz Bırakanlar

ALİ RIZA TEKEMEN

 

ZOR GÜNLERİN VATANSEVER SUBAYI

Ali Rıza TEKEMEN 1899 yılında Bolu’nun Kıbrıscık ilçesinde dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Bolu’da tamamlayan Tekemen, asker olma arzusu ile askeri okulda eğitim görmek için soluğu Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul’da aldı.

O yıllarda İmparatorluk en zorlu dönemini yaşamaktaydı. Önce İtalyanların Libya’ya saldırması nedeniyle çıkan Trablusgarp Savaşı, ardından Balkanlardaki karışıklıklar sonucu çıkan Balkan Savaşları ve sonrasında I.Dünya Savaşı…
Savaş sırasında askeri eğitimine devam eden genç subay, Yedek Subay Vekili olarak Kuzey Kafkas 4.Piyade Fırkasında görev aldı.

İmparatorluk, Dünya Savaşından yenik çıkmış, şartları çok ağır olan Mondros Mütarekesi imzalandıktan sonra başta İstanbul ve İzmir olmak üzere toprakları birer birer işgal edilmeye başlanmıştı. İçi vatan sevgisi ile dolu genç subay da bu olan bitene seyirci kalmayarak, Mustafa Kemal ATATÜRK’ün başlattığı milli mücadele hareketine katılarak, hayatının en anlamlı ve en onurlu mücadelesine doğru yola çıkmıştı.

MİLLİ MÜCADELE VE İSYANLAR

Savaş sonrası Bolu Jandarma Taburuna tayin edildi. Sonrasında Jandarma Subay Okuluna girerek Temmuz 1920’de mezun oldu. Ardından İzmit ve İstanbul Alaylarında görev yapan Tekemen, İstanbul Hükümeti’nin işgaller karşısından çaresizliğinden dolayı, Milli Mücadeleye katılmak üzere Anadolu’ya geçmiş, Ankara Hükümeti de genç teğmeni Düzce’ye tayin etmiştir. O bölgede İstanbul Hükümeti’nin ve İşgal kuvvetlerinin destek olduğu, Milli Mücadele ve TBMM’ye karşı çıkan isyanların bastırılmasında önemli rol oynadı.

 

CUMHURİYET DÖNEMİ

İstiklal Harbinin kazanılması ve Cumhuriyetin ilanı sonrasında 1925 yılında Biga’ya, 1926 yılında ise şapka devriminin yapıldığı Kastamonu’ya tayin edilerek 1931 yılına kadar bölgenin düzen ve asayişin korunması kapsamında görev yapmıştır.

1932 yılında Adana Saimbeyli’ye, 1934 yılında Bingöl Genç İlçesine oradan da Muş Varto’ta tayin edildi. Doğu bölgelerde görev yaparak, askerlik tecrübesini geliştirdikten sonra tekrardan Kastamonu ve Bolu bölgelerinde görev yaptı.  II. Dünya Savaşı yıllarında ise Ankara’ya görevlendirildi.

Ankara görevi sırasında kendi talebi ile 1944 yılında İl Jandarma Komutan Yardımcısı olarak Zonguldak’a görevlendirilen Tekemen, görevi sırasında kömür madenlerinde çıkan huzursuzluğun giderilmesinde büyük katkısı oldu.

1950 yılında daha önce önemli isyanlarla boğuşmuş Tunceli’ye atanan Tekemen, bölgedeki eşkıyalarla amansızca mücadele etti. 1951 yılında ise albay rütbesindeyken dönemin iktidarı tarafından res’en emekli edildi.

 

SİYASET YILLARI VE KİŞİLİĞİ

Demokrat Parti iktidarı tarafından emekli edilmesi nedeniyle sempati duyduğu Cumhuriyet Halk Partisi’ne daha da yakınlaşan Tekemen, 1963 yılında CHP Bolu İl Başkanı görevine gelerek, askerlik mesleğinin ardından bu kez siyasi kulvarda ülkesine hizmet etmeye devam etti. Ayrıca, askerlik döneminden kalan özlük hakları için de mücadele ederek 1967 yılında Tuğgeneral rütbesine kavuştu.

Sert ve çok disiplinli bir subay olan Ali Rıza Tekemen, Milli Mücadele ve Cumhuriyet Döneminde önemli görevlerde bulunmuş ve verilen görevleri layıkıyla yapmayı başarmıştır. Bolu’yu ve Bolu insanını çok seven, babacan bir insan olan Tekemen,  Zafer bayramının 46. Yıl dönümü olan 30 Ağustos 1968 yılında vefat etti.

Bolu Belediyesi tarafından Tabaklar Mahallesinde ismi bir caddeye verilerek kendisi onore edilmiştir.

İsmet İNÖNÜ ile birlikte..

 

 

Daha Fazla Göster
Başa dön tuşu
Kapalı